Vuurwerkschade door minderjarigen: wie betaalt de schade?

Onrechtmatige daad
Om überhaupt schade op iemand te kunnen verhalen, moet er sprake zijn van een onrechtmatige gedraging. Juridisch wordt er dan gesproken van een onrechtmatige daad op grond van artikel 6:162 BW.

Als onrechtmatige daad worden aangemerkt: 1.) een inbreuk op een recht en 2.) een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of 3.) met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt (maatschappelijke zorgvuldigheid).

Van een inbreuk op een recht is bijvoorbeeld sprake als het eigendom van iemand door vuurwerk wordt vernield. Van een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht is bijvoorbeeld sprake als er illegaal vuurwerk wordt afgestoken, terwijl er sprake is van een vuurwerkverbod. Bij maatschappelijke (on)zorgvuldigheid kan gedacht worden aan het op gevaarlijke wijze (allerlei vuurwerk op een hoop) of op een gevaarlijke plek afsteken van vuurwerk.

Een onrechtmatige daad moet aan de dader worden toegerekend, maar als de dader minderjarig is, is dit niet altijd mogelijk.

Kinderen onder de 14 jaar
Volgens artikel 6:164 BW kan een gedraging van een kind dat de leeftijd van 14 jaren nog niet heeft bereikt niet aan hem als een onrechtmatige daad worden toegerekend.

Bij wie kun je dan je schade verhalen? Het antwoord staat in artikel 6:169 lid 1 BW.

Dit artikel bepaalt:

Voor schade aan een derde toegebracht door een als een doen te beschouwen gedraging van een kind dat nog niet de leeftijd van veertien jaren heeft bereikt en aan wie deze gedraging als een onrechtmatige daad zou kunnen worden toegerekend als zijn leeftijd daaraan niet in de weg zou staan, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk.

Dit is een voorbeeld van risicoaansprakelijkheid, waarbij ouders verantwoordelijk worden gehouden voor de schade die hun kinderen veroorzaken, zelfs als ze zelf geen schuld hebben aan het incident.

Kinderen van 14 en 15 jaar
Voor kinderen met de leeftijd van 14 en 15 jaar is de aansprakelijkheid geregeld in artikel 6:169 lid 2 Burgerlijk Wetboek.

Dit artikel bepaalt:
Voor schade, aan een derde toegebracht door een fout van een kind dat de leeftijd van veertien jaren al wel maar die van zestien jaren nog niet heeft bereikt, is degene die het ouderlijk gezag of de voogdij over het kind uitoefent, aansprakelijk, tenzij hem niet kan worden verweten dat hij de gedraging van het kind niet heeft belet.

Kinderen van 14 en 15 jaar hebben al meer verantwoordelijkheidsbesef. In sommige gevallen kunnen zij zelf aansprakelijk worden gesteld voor de schade die zij veroorzaken. Ouders blijven echter wel verantwoordelijk voor het toezicht en het naleven van regels, zoals het niet afsteken van illegaal vuurwerk of het afsteken van vuurwerk op een veilige manier.

Ouders kunnen zich echter verdedigen door aan te tonen dat zij alles hebben gedaan wat van ze verwacht kon worden om schade door het vuurwerk te voorkomen. Van geval tot geval moet worden bekeken wie er uiteindelijk aansprakelijk is.

Jongeren van 16 jaar en ouder
Jongeren van 16 jaar en ouder worden persoonlijk aansprakelijk gesteld. De jeugdige dader kan dus niet rekenen op de hulp van zijn of haar ouders voor het vergoeden van de door hem/haar veroorzaakte schade.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen ouders nog steeds aansprakelijk worden gesteld. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de ouders van de minderjarige zelf hebben bijgedragen aan het gedrag van hun kind. Denk aan het verstrekken van illegaal vuurwerk of het niet adequaat controleren van het gebruik ervan.

Slot
Het afsteken van vuurwerk kan leiden tot aanzienlijke schade en letsel. Het is van belang om altijd voorzichtig en verantwoordelijk om te gaan met vuurwerk. Indien schade ontstaat, kan het raadzaam zijn om juridisch advies in te winnen om de aansprakelijkheid te beoordelen. Heeft u zelf schade opgelopen door vuurwerkgebruik of heeft vragen? Neem dan contact met ons op.